Vẻ đẹp lan vani ở Khánh Hòa

Lan vani là một loại dây leo thực vật sống phụ sinh. Chúng được ghi nhận là loài cây đặc biệt trong họ lan có khả năng cho hương vani trong thiên nhiên. 

Lan Vani không lá (Vanilla aphylla Bl.). Dây leo của loài này bám lên các cây gỗ độ cao khoảng 2-3 m. Thân của chúng có màu xanh lục, đường kính gần 1 cm; cánh hoa có màu xanh lục nhạt, dài khoảng 3 cm; cánh môi hoa có 3-4 sọc đỏ và lông màu tím. Loài này phân bố ở khu vực Hòn Hèo (Ninh Hòa), Suối Cát (Cam Lâm). Vani không lá còn được ghi nhận có phạm vi phân bố khá rộng trong các đai rừng dầu ven biển bán khô hạn Nam Trung Bộ kéo xuống đến Khu Bảo tồn thiên nhiên Bình Châu, Bà Rịa Vũng Tàu. Ảnh: Vũ Ngọc Long.

Lan vani trắng (Vanilla albida Bl.). Loài này có dây leo phân nhánh nhiều dài 5-6 m, bám trên các cây gỗ hoăc cây bụi. Thân của chúng có màu xanh đậm, đường kính 0,7 cm. Phiến lá lan vani hình ellip hơi hẹp, đầu nhọn, dài đến 15 cm. Mùa ra hoa của lan vani trắng là tháng 2-4. Loài này còn có tên gọi là đồng danh là Vanilla yersiniana Guill, để tưởng nhớ bác sỹ A.Yersin, người đã khám phá Hòn Bà năm 1915. Lan vani trắng thường hiện diện ở rừng ẩm ven suối, phân bố tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà và Ba Hồ (Ninh Hòa) ở độ cao khoảng 300-400 m. Ảnh: Trần Giỏi.

Lan vani hồng (Vanilla sp.). Loài này còn được gọi là vani Hòn Bà. Vani hồng thường bám trên các thân cây gỗ, dây leo rất dài trên 10 m. Lá lan dày láng, hình ellip hẹp, dài gần 20 cm. Lan vani hồng ra hoa vào tháng 3-5. Loài này có phạm vi phân bố hẹp, chỉ tìm thấy ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà ở độ cao khoảng 500-700 m, hiện diện dưới tán rừng kín thường xanh cây lá rộng. Đây là loài vani mới được ghi nhận tại Khánh Hòa. Ảnh: Trần Giỏi.

Lan vani nhiều lông (còn gọi Lan vani Vọng Phu), Vanilla atropogon Schuit., Aver. & Rybkova. Dây lan leo có thân trườn hay bò, dài đến 10 m, thân loài này có màu xanh đậm đường kính gần 1 cm, lóng dài 7-10 cm, có rễ ở mắt. Mùa ra hoa  của loài này là khoảng tháng 2-4. Loài này được ghi nhận đầu tiên vào năm 2011 tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, nhưng lúc đó chưa thu thập đủ dẫn liệu khoa học và mẫu hoa. Theo Giáo sư Leonid Averyanov (Nga) chuyên gia hàng đầu về lan Việt Nam, hình thái và giải phẫu của loài này khá giống với đặc điểm hình thái của loài Vanilla shenzhenica Z.J.Liu & S.C.Chen (đã phát hiện và mô tả vào năm 2007 ở Shenzhen, phía nam Trung Quốc. Tháng 4/2013, nhóm nghiên cứu của Viện Sinh thái học Miền Nam đã tìm thấy và thu được mẫu loài này ở rừng ven suối khu vực tiếp giáp núi Vọng Phu ở xã Ninh Tây, thị xã Ninh Hòa ở độ cao gần 700 m. Đối chiếu với các tài liệu liên quan, loài này có nhiều đặc điểm rất khác so với những loài vani đã mô tả và các nhà khoa học đã nhận định đây sẽ là một loài mới của thế giới. Lúc đó nhóm nghiên cứu dự kiến sẽ đặt tên là Lan vani Vọng Phu (Vanilla vongphuensis). Sau khi nhóm nghiên cứu thu thập và đem mẫu lan này về lại TP HCM, Ông Nguyễn Thiện Tịch đã vẽ, mô tả chi tiết và liên lạc với André Schuiteman (Vườn Thực vật Kew, Anh quốc) và biết được loài này đang chuẩn bị công bố với tên Vanilla atropogon Schuit., Aver. & Rybkova -từ mẫu vật do TS.Rybkova lấy từ Hòn Bà. Ảnh: Lưu Hồng Trường.

Lan vani lá lớn (Vanilla sp.). Dây leo của chúng mọc bám trên các thân cây gỗ, loài này có thể leo cao khoảng 8 m, dây có màu xanh đậm, đường kính 1cm. Đến nay, rất tiếc các nhà nghiên cứu vẫn chưa thu được mẫu hoa của loài này trong tự nhiên. Lan vani lá lớn khá giống với vani Trung bộ (Vanilla annamica Gagn. ex Averyanov). Loài lan vani này hiện diện ở rừng nguyên sinh kín thường xanh, hỗn giao cây lá rộng với cây lá kim, phân bố ở vùng đỉnh Hòn Bà ở độ cao khoảng 1.500 m, với số lượng cá thể rất ít. Ảnh: Trần Giỏi.

Theo Viện Hàn lâm khoa học công nghệ Việt Nam

ST

NHỮNG HÌNH ẢNH NGỘ NGHĨNH

Ốc sên cưỡi ếch

Ếch cây ngủ trên cành và sên bò trên lưng nó là một trong những cảnh tượng đẹp về động vật trong ngày 8/7.

Con sên bò trên lưng ếch tới 8 phút trong một khu vườn ở thành phố Jakarta, Indonesia. Ảnh: Solent News.

Một nhà bảo tồn bơi cùng cá mập gần đảo Cat thuộc quần đảo Bahamas. Ảnh: Rex Features.

Hà mã âu yếm con trong vườn thú thành phố Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Barcroft Media.

Chuồn chuồn đỏ đậu trên một cành cây gần làng Wadi Fukin, khu Bờ Tây, Palestine. Ảnh: EPA.

Sư tử biển trên quần đảo Galapagos lăn xuống bãi cát để những viên sỏi nhỏ bám vào mặt. Nó làm thế để giảm thiểu tác động của ánh sáng mặt trời đối với da. Ảnh: Barcroft Media.

Hai con cò bạch non chờ thức ăn từ mẹ của chúng trên một cành cây gần bờ sông ở thành phố Guwahati, Ấn Độ. Ảnh: EPA.

Đàn kiến xén lá di chuyển trên một thân cây

Hai con sếu trên cánh đồng hoa gần thành phố Petersdorf, Đức. Ảnh: DPA.

Minh Long

Thứ năm, 4/7/2013 

Những kẻ 'bốc mùi' nhất trong thế giới loài hoa

Bên cạnh những loài hoa có dáng vẻ "yêu kiều" cùng mùi thơm quyến rũ, thế giới thực vật có cả những loài hoa có mùi "thịt thối", nhưng đây lại là cách mà chúng quyến rũ các loài côn trùng tới thụ phấn. 

Cây xác thối (rafflesia arnoldii) là một loài ký sinh, phát triển dưới dạng dây leo, không có lá nên không thể quang hợp. Chất dinh dưỡng chủ yếu được chúng lấy từ cây chủ - thường là cây nho Tetrastigma. Hoa Rafflesia arnoldii còn là một trong những loài bốc mùi kinh dị (với con người). Tuy nhiên, mùi hương kinh khủng này lại thu hút rất nhiều ruồi, giúp thụ phấn cho cây. Điều may mắn cho con người là bông hoa to này chỉ có ở vùng Sumatra và Borneo của Indonesia. Hoa chỉ sống khoảng một tuần (từ 5-7 ngày tuổi) sau đó sẽ khô và chết.

Cây hoa rồng (Dracunculus vulgaris) cũng là một loài hoa có những mùi chẳng hề dễ chịu. Loài hoa kỳ lạ này có nguồn gốc từ Balkans, Địa Trung Hải, châu Âu và Anatolia. Cây Dracunculus vulgaris tỏa hương không khác gì mùi thịt thối rữa. Toàn bộ bông hoa có hình chiếc lá, màu đỏ hoặc màu đỏ tím cùng một chiếc nhụy dài ở chính giữa. Loài này có phần bẹ tỏa ra một mùi khó chịu trong khoảng một ngày để thu hút những côn trùng đến phân phối phấn hoa.

Hoa loa kèn ngựa chết (Helicodiceros muscivorus) là một loại cây cảnh nguồn gốc từ vùng tây bắc Địa Trung Hải. Loài hoa này tái tạo ra mùi hôi thối của thịt thối rữa, thu hút loài ruồi xanh tới để thụ phấn. Là một trong những loài thực vật sinh nhiệt hiếm hoi, Helicodiceros muscivorus có thể làm tăng nhiệt độ của nó bằng cách tự sinh nhiệt. Yếu tố này giúp thu hút loài ruồi bay vào bên trong nó và tiếp xúc với phấn hoa. Những chú ruồi sẽ bị thu hút, lôi kéo vào sâu bên trong rồi bị mắc kẹt lại trong đó.

Hoa của cây California Dutchman’s-pipe còn được gọi là Aristolochia californica. Đó là một loài cây rụng lá với những bông hoa hình ống, cong, có sọc màu tím. Những bông hoa này có mùi vô cùng khó chịu, giúp thu hút các loài côn trùng ăn xác chết. Côn trùng bò vào những bông hoa sẽ bị xoắn lại và mất phương hướng. Điều này phần nào khiến chúng có nhiều thời gian hơn để lấy phấn hoa trong khi bò, "thám thính" bên trong bông hoa cho tới khi tìm được đường thoát.

Hoa bắp cải hôi phương Đông (Symplocarpus foetidus) là loài cây lớn chậm, có mùi và ưa thích vùng đất ngập nước. Loài cây này mọc ở miền bắc và đông bắc nước Mỹ, và một số nơi ở thuộc châu Á. Chúng có mùi hôi thối và đặc biệt kinh khủng khi lá bị rách. Mùi này thu hút côn trùng thụ phấn như ruồi hay bọ cánh cứng. Đây là một trong số ít loài sinh nhiệt. Chúng có thể tự làm nóng ở nhiệt độ từ 15 - 35 độ C. Tuy nhiên, hoa của bắp cải hôi vẫn có thể nở khi trời có tuyết và hơi ấm của nó cũng là yếu tố thu hút các loài côn trùng muốn trốn khỏi lạnh giá.

Theo Trí thức trẻ

Người tương lai sẽ có da đổi màu như tắc kè?

Một chuyên gia thần kinh học nổi tiếng người Anh đã có những phỏng đoán kỳ lạ và khá hài hước về sự tiến hóa của nhân loại trong tương lai, chẳng hạn như con người sẽ có da đổi màu như tắc kè, bộ xương linh hoạt và mọc xúc tu như bạch tuộc.

Tiến sĩ Burnett dự đoán, người tương lai sẽ có khả năng biến đổi màu da theo ý muốn như nhân vật dị nhân tắc kè thuộc phe ác trong loạt phim X-men đình đám của Hollywood. Ảnh: Word Press

Trong bài viết đăng tải trên trang Guardian, tiến sĩ Dean Burnett nhận định, lấy cảm hứng từ tắc kè hoa, con người có thể tiến hóa đến mức có khả năng đổi màu da theo ý muốn. Điều này sẽ xảy ra khi con người sở hữu các chomatophore - những hạt chứa chất sắc tố và phản xạ ánh sáng trong các tế bào, vốn thường tồn tại ở loài bò sát nói trên, hoặc sử dụng công nghệ.

Ông Burnett nhấn mạnh, dù thế nào, việc có được khả năng biến đổi màu da theo ý muốn mang lại rất nhiều lợi ích tiến hóa, giúp con người có thể hòa lẫn hoặc nổi bật với xung quanh một cách có chủ đích.

Nhà khoa học thần kinh này chỉ ra rằng, con người hiện đã có khả năng tập trung việc nghe vào các cuộc hội thoại hoặc tiếng ồn nhất định, nhưng tai của chúng ta không có cơ chế tự nhiện cho việc đó. Ông tin, theo thời gian, việc nghe có chọn lọc sẽ trở nên quan trọng hơn. "Thay vì phải chuyển hướng sự chú ý tới những nguồn quan trọng hơn, con người có thể phát triển khả năng chủ động 'tinh chỉnh', loại bỏ những thứ họ không muốn nghe, giống như nhắm mắt lại để không phải nhìn thấy cảnh tượng khó chịu", tiến sĩ Burnett viết.

Mặc dù khả năng nghe chọn lọc có thể dẫn tới việc con người tiếp nhận được ít thông tin hơn, ông Burnett cho rằng người tương lai có thể ít bị căng thẳng và ít cáu giận hơn, nên sẽ sống lâu hơn và vui vẻ hơn.

Theo ông Burnett, để có thể sử dụng các bàn phím và giao diện cảm ứng kết nối với máy tính dễ dàng hơn, chúng ta có thể sẽ tiến hóa tới mức sở hữu nhiều cánh tay khéo léo hơn như xúc tu của một con bạch tuộc dưới biển.

Con người cũng có thể phát triển nhiều sụn hơn trong bộ xương như cá mập. Ông nói, đặc điểm này sẽ mang lại nhiều lợi ích, chẳng hạn như khiến việc sinh đẻ sẽ trở nên dễ dàng hơn. Khi thế giới trở nên an toàn hơn đối với hầu hết chúng ta, con người sẽ chẳng còn mấy nhu cầu phải sở hữu những mẩu xương cứng chắc, không bẻ cong được để chống chịu các lực tác động mạnh.

Các phỏng đoán của tiến sĩ Burnett về những đặc điểm "không tưởng" của người tương lai gợi nhắc kết quả một nghiên cứu mới đây của một nhà sinh vật học Anh. Tiến sĩ Gareth Fraser đến từ Đại học Sheffield tuyên bố, trong tương lai hàm răng con người sẽ tiến hóa thành… dạng mỏ như cá nóc tức là một khối liền nhau chứ không riêng rẽ như hàm răng người hiện nay để "không bị sâu hay rụng đi".

Tuấn Anh (Theo Daily Mail)

Những động vật hút máu

Bên cạnh hình thù đáng sợ, nhiều loài vật còn khiến con người phải rùng mình trước khả năng hút máu của chúng. 

Những 'quái vật' của đại dương

Cá mút đá là loài cá sống ký sinh thuộc họ Petromyzontidae. Loài này được tìm thấy ở bờ biển Đại Tây Dương của châu Âu và Bắc Mỹ, ở phía tây Địa Trung Hải, và Ngũ Đại Hồ. Cá mút đá thường sống ký sinh trên nhiều loại cá.

Loài dơi thường sống theo từng bầy ở những nơi tăm tối như các hang hốc, các giếng cũ, thân cây rỗng và trong các góc tối của nhà cửa. Thức ăn ưa thích của chúng là máu của các loài động vật khác.

Loài rệp có thể lưu giữ các tác nhân gây bệnh nguy hiểm như dịch hạch, hồi quy, sốt, viêm gan B.

Muỗi là nhóm sinh vật thuộc lớp côn trùng hợp thành họ Culicidae, bộ hai cánh (Diptera). Chúng có một đôi cánh vảy, một đôi cánh cứng, thân mỏng, các chân dài. Muỗi đực hút nhựa cây và hoa quả để sống, muỗi cái hút thêm máu người và động vật.

Đỉa là một nhóm sinh vật thủy sinh thuộc ngành giun đốt (Annelida), có thân mềm, chúng thích tấn công cá và động vật bò sát. Nếu gặp người, chúng cũng "không ngán".

Chim sẻ hút máu có kích thước nhỏ, chúng thường sống ký sinh và hút máu trên lưng các loài động vật to lớn như trâu, bò, tê giác.

Theo các nhà khoa học, loại bọ xít hút máu người thường sống ở vùng trung du. Ở Việt Nam, loài côn trùng nguy hiểm này từng xuất hiện tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng.

Con ve, còn gọi là con bét, chúng là loài côn trùng nhỏ bé, thuộc lớp động vật hình nhện - sống bằng cách bám vào động vật khác để hút máu. Nhiều chứng bệnh có thể lây truyền từ người này sang người khác từ ve.

Mực hút máu sở hữu 8 chiếc xúc tu cùng với 2 sợi tua dài, đôi mắt rất to. Thức ăn của chúng chủ yếu là ấu trùng, trứng, tảo, xác của các sinh vật phù du.

Ruồi trâu là loài côn trùng ký sinh chân khớp, bộ hai cánh, họ ruồi trâu (Tabanidae). Việt Nam đã phát hiện hơn 80 loài ruồi trâu, trong đó loài phổ biến nhất ký sinh ở vật nuôi là Tabanus rubidus.

Theo VTC News